Bir Ülke Düşünün ki…

Avusturya’da yaşayan (yaklaşık 80.000) Alevi inancına mensup Canların sahip oldukları yasal Hakları başlıca şunlardır.

.

.

Alevilik inancı yasal statüde

22 Mayıs 2013 tarihinde, Aleviliğin Avusturya’da „Din Toplumu“ olarak kabulü sonrasında Alevilik, Katoliklik, Protestanlık, Ortodoksluk, Yahudilik, Budizim vb. gibi „Din“ toplumları ile aynı göz hizasına gelerek yasal güvenceye kavuştu.

Alevilerin temsilcisi olarak Avusturya Alevi İnanç Toplumu (ALEVI) Kurumu tanındı. Avusturya Devlet erkanı, Alevi inancı ile ilgili hususlarda artık ALEVI Kurumunu muhatap almaktadır. Avusturya Parlamentosunda hazırlanan ve özellikle Din Toplumlarını ilgilendiren yasal düzenlemelerde (örnek Eğitim yasası) diğer Din toplumlarıyla birlikte ALEVI Kurumunun da görüşleri sorularak dikkate alınıyor.

Yasal tanınma sonrası Avusturya Dışişleri ve Uyum Bakanlığı tarafından, ALEVI Kurumu ile birlikte Muharrem ayı, Matem oruçları süresinde geleneksel olarak „Muharrem Oruç açma programı“ düzenlenmektedir.

Alevileri temsil hakkı Alevilerindir

Avusturya’da İnanç hanesinde yazılı islam sözcüğü, kişinin Dininin İslam olmasının ötesinde bir hukuki sonuç vermektedir. 1912 tarihli Islam yasasına dayalı olarak kurulan Avusturya Islam Toplumu‘nun (Islamische Glaubensgemeinschaft in Österreich – IGGiÖ) kısaltılmış Din ibaresi „Islam“ dır. Böylelikle, Avusturya’da resmi ikamet hakkına sahip olan ve resmi evrağının (İkamet belgesi, Okul Karnesi, Doğum Belgesi, Evlenme Cüzdanı vb.) Din hanesinde „İslam“ ibaresi yazan Aleviler dahil tüm Müslümanların yasal ve tek temsilcisi IGGiÖ görünüyordu.

Aleviliğin yasal kabulü sonrası Alevilerin temsilcisi olarak ALEVI Kurumu tanındı. Avusturya’da yaşayan Alevi inancına mensup Canlar artık resmi dökümanların (İkamet belgesi, Okul Karnesi, Doğum Belgesi, Evlenme Cüzdanı vb.) Din hanesinde “ALEVI” yazma hakkına kavuştular. Böylelikle Alevi Canların sünni cemaatlerin oluşturduğu IGGiÖ tarafından temsiliyetine son verilmiştir.

Alevi inanç önderleri Devlet nezdinde tanındı

Alevi inanç önderlerimiz, tarih boyunca kendilerine yönelik yapılan haksızlıklara, baskı ve zulüme rağmen, Alevi İnancı bugünlere denk onurluca korumuş vede taşımışlardır. Tarihin hiç bir döneminde kendilerine maddi veya manevi bir destek verilmediği gibi, var olan imkanlarıda ellerinden alınarak sürekli dışlanmışlardır. Oysa Alevi inanç önderlerimiz doğruluğu, dürüstlüğü ve haksızlığa karşı boyun eğmemeyi kendilerine erdem edinmiş bir düşüncenin ve inancın yolunu sürenlerdir.

1400 yıldır süre gelen bu uzun yürüyüşte onlara bu gücü veren inanç öğretilerinin güzelliğidir. Avusturya Devletinin adalet terazisi de inanç önderlerimizi artık diğer inanç önderleriyle devlet düzeyinde eşit konuma getirmiştir. Alevi İnanç önderleri (Dedeler, Analar, Babalar…) devlet nezdinde diğer inanç önderleriyle yasal olarak aynı eşit statüye kavuşmuştur. Devlet Başkanının verdiği uluslararası resepsiyonlara ALEVI İnanç önderi, diğer tanınan Din toplumlarının başkanlarıyla birlikte davet edilmektedir.

Cemevleri İbadethane statüsünde

Her toplumun kendine göre bir inancı ve ibadet biçimi vardır. Bunu da toplumların kendileri belirler. Devletlerin görevi ise inanç ve ibadet özgürlüğünü güvence altına alarak, her inanca eşit mesafede durmaktır. Biz Alevilerin ibadethaneleri ise Cemevleri’dir!

Cemevlerimiz Avusturya’da Alevilerin yasal inanç merkezi olarak kabul edilmiştir. Kilise, Sinagog ve Camilerle aynı eşit yasal statüye kavuşmuştur. Bu anlamda, Cemevlerimiz Alevilerin kalıcı, İnanç merkezi olarak kabul edilmiş olup, Devlet tarafından güvence altına alınarak diğer inanç kurumlarına tanınan haklardan Cemevlerimizde yararlanmaktadır.

Bu hususta mimarisi Alevi inanç sembollerine göre inşa edilen Viyana Şah Hatayi Cemevi tapuda resmi ibadethane statüsüne dünyadaki ilk ve tek Cemevidir.

Alevi Mezarlıkları

Avusturya’da her inanç toplumunun inancını uygulama konusunda hakları bulunuyor. Bunlardan birisi de ayrı mezarlıklar. Mezarlıklar toplumun parçalarının kalıcı olarak ülkede varlıklarının da ayrı bir göstergesidir.

Avusturya’da tanınan her inanç toplumunun ayrı mezarlıkları bulunmakta: Protestanların, katoliklerin, ortodoksların ve sünnilerin ayrı ayrı mezarlıkları ya da aynı mezarlıkta kendilerine ait bölümleri var. Alevi inancının da Avusturya’da yasal inanç toplumu statüsünde tanınmasının ardından, özellikle de Alevilerin yoğun yaşadığı bölgelerde, var olan kent Mezarlıkları içerisinde ayrı bir bölüm ayrılması için başvurabilme ve mezarlık yeri alabilme hakkı doğmuştur.

Avusturya’da ilk Alevi mezarlığı 2011 yılında Viyana Belediyesi ve 2016 yılında ise Linz Belediyesi tarafından ALEVI’ye tahsis edilmiştir.

İnanç hanesinde ALEVI yazıyor

Avusturya’da resmi statüye kavuşan tüm inanç yorumları ayrı ayrı kısaltılmış inanç ibarelerine sahiplerdir. Örneğin katolikse Katolik, protestansa Protestan, ortodokssa Ortodoks vs. yazmaktadır. Avusturya’da okula giden Alevi çocukları, yasal inanç kurumları ALEVI’den aldıkları resmi belgeyle karnelerinin inanç hanelerini „Alevi“ olarak değiştirme hakkına kavuşmuşlardır. İnanç hanelerini Alevi olarak değiştiren çocuklarımız, okullarda sunulan Sünni islam derslerinden kayıt sildirme vede katılma zorunluluğundan kurtulmuşlardır! Çocuklarımız Alevilik dersleri alma hakkına kavuştular.

Avusturya’daki okullarda din dersi zorunlu derstir. Kanunun kabul ettiği herhangi bir kilise ya da dini topluluğun üyesi olan her öğrenci kendi inancı yönündeki din dersine katılmak zorundadır. Eğer öğrenci kendi din dersine katılmak istemiyorsa, o zaman okulun ilk 5 günü içerisinde din dersine katılmaktan vazgeçebilir. Okula ders yılı başladıktan sonra giren öğrenciler için, bu bir haftalık süre okula başladıkları günden itibaren geçerlidir.

Evlenme cüzdanları, doğum ve ölüm belgelerinde inanç hanesine Alevi yazılmaktadır.

Alevilik Ders Müfredatı

İlk, Orta ve Lise de okutulana Alevilik derslerinin müfredatları 2014 yılında tamamlanmış, bu müfredatlara göre Alevilik Dersleri okutulmaktadır.

Alevilik Ders müfredatları, Avusturya Alevi İnanç Toplumunca kurulan, Avusturya Federal Cumhuriyeti tarafından Kamu tüzel kişiliği olarak kabul edilen Alevi Eğitim dairesi tarafından hazırlanmıştır. Avusturya devleti, bu hazırlanan müfredatların içeriğinin Avusturya Yasalarına, İnsan Hakları Sözleşmelerine aykırı olup olmadığının yanı sıra teknik olarak uygunluğunu kontrol etmektedir. İnanç işleri konusunda yetkisi, içerik konusunda karışma hakkı bulunmamaktadır. İçerik ve inanç anlayışı konusunda tek yetkili Avusturya Alevi İnanç Toplumudur.

Müfredat Eğitim Dairesi tarafından hazırlanarak, İnanç Kuruluna onay için sunulduktan ve inanç kurumu kabul ettikten sonra, Avusturya Federal Eğitim Bakanlığına verilmiştir. Federal bakanlık incelemesinde, insan hak ve hürriyetleri ile uyumlu bir müfredat olduğunu tespit ederek, Müfredatları onaylamıştır. İlk ve Ortaokullarda sunulan Alevilik dersi müfredatları Almanya’da da mevcuttur.

Liseler için müfredat ilk defa Avusturya da hazırlanmıştır.Müfredatların yanı sıra, 2017 yılında liselerde Üniversiteye girecek öğrenciler için Lise yeterlilik sınavı (Matura, Abitur) müfredatı hazırlanmıştır.

Alevilik Dersleri

Avusturya’da ilk, orta ve lise düzeyindeki okullarda Alevi inancına mensup öğretmenler tarafından Alevilik dersleri verilmektedir!

Avusturya’da Alevilik inancı 22 Mayıs 2013 tarihinden itibaren resmi olarak “Din toplumu” statüsünde kabul edilmesinin ardından kamuya açık okullarda Alevilik dersleri verilmektedir. 2013 yılında Innsbruck, St. Pölten ve Viyana şehirlerinde olmak üzere toplam 3 okulda verilen Alevilik dersleri 2014 yılında Avusturya genelinde daha yaygınlaştırılarak verilmeye başlanıldı.

2016/2017 Eğitim ve öğretim yılı itibariyle Avusturya’nın 9 Eyaletinin 6’sında Viyana, Aşağı Avusturya (Niederösterreich), Yukarı Avusturya (Oberösterreich), Burgenland, Tirol ve Vorarlberg Eyaletlerinden toplamda 140 okuldan katılan 2028 öğrenciye 51 Alevi Ders öğretmeni tarafından dersleri sunulmaktadır.

Alevilik derslerine katılan öğrenci sayısı her geçen öğretim yılında artmaktadır. Özellikle lise ve dengi okullarda artış dikkat çekmektedir. Liselerdeki artışı ikiş nedenle yorumlayabiliriz. Birinci neden ilk ve orta okullarda Alevilik dersleri alan çocuklarımızın bu derse katılma ve ailelerinin gönderme arzusu. İkinci neden ise, Üniversiteye girmek için yapılan Lise yeterlilik sınavları (Matura, Abitur). Bu sınavlar için Alevilik derslerine katılan öğrenciler, Alevilik dersini „Matura“ sınav dersi olarak seçme ve bu dersten sınav yapma hakkına sahiptir. Çocuklarımızın inancını „Matura“dersi olarak seçmesi, bir yandan Alevilik derslerinin prestijini yükseltirken, öte yandan çocuklarımız kendilerince daha kolay bir alandan sınav yaparak, daha az bir güçlükle bu engeli geçmektedirler.

Alevi inanç günleri resmi tatil

Avusturya Eğitim Bakanlığının, Avusturya‘nın tüm Eyalet Milli Eğitim Müdürlükleri vede tüm okul müdüriyetlerine iletmiş olduğu genelge doğrultusunda okula giden Alevi öğrenciler Alevi İnanç günlerinde (Kurban Bayramı, Aşure günü, Hızır orucu, Nevruz ve Gadir Hum Bayramında) resmi izinli sayılmaktadırlar.

İslam yasası kapsamında önemli bir gelişmede önemli Alevi inanç günlerinin yasada yer almasıdır. Bu kapsamda beş önemli Alevi inanç günü kabul edilmiştir: Bunlar, Aşure günü, Nevruz Bayramı, Hızır Orucu, Kurban Bayramı ve Gadir Hum’dur (Velayet Bayramı).

Üniversitede Alevilik Ana Bilim Dalı

Avusturya‘nın köklü üniversitelerinden olan Viyana ve Innsbruck Üniversitelerinin ortaklaşa düzenlediği, Avusturya’nın ilk Alevilik inanç dersi öğretmenleri yetiştiren Yüksek Lisans (Master) programı 27 Ekim 2012 tarihinde Innsbruck da “Bismi Şah, Allah Allah” denilerek başladı. Böylece Alevilik artık bir bölüm olarak Üniversite bünyesinde girmiş oldu. Alevilik Master Programına katılan Alevi öğrenciler öğrenimlerini başarı ile tamamladıklarında Avusturya genelinde ilk, orta öğretim kurumlarıyla lise ve dengi okullarda Alevilik dersleri verme yeterliliğine kavuştular. Master Programı sayesinde 2013-2014 Eğitim yılında önce deneme (pilot proje) olarak başlanılan Alevilik Derslerine yönelik öğretmen gereksinimi sorununu acil olarak çözülmüştür. Innsbruck Üniversitesinde sunulan Master programını 12 Alevi öğrenci başarıyla tamamlamıştır.

Avusturya Parlamentosunda kabul edilip 31 Mart 2015 tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren „Islam Yasası 2015“ içerisinde Alevilik Teolojisi ana bilim dalı öngörülmektedir. Viyana Üniversitesi, Alevilik Teolojisi ana bilim dalı için 7 Mart 2017 tarihinde Uluslararası profesörlük ilanı verdi. Bu hususta adaylar ile görüşmeler Üniversite tarafından sürdürülmektedir. Alevilik Teolojisi Müfredatı (Curriculum) hazırlık çalışmaları ALEVI Eğitim Dairesi tarafından sürdürülmekte ve Alevilik Anabilim Dalının 2018/2019 Öğretim yılında başlaması düşünülmektedir.

Bu gelişmelerin yanısıra ilk ve ortaokullarda Alevilik dersleri öğretmeni yetiştirmek için Eğitim Bilimleri Yüksek okulunda Alevilik Dersleri Öğretmenliği bölümü açılması girişimlerinde bulunulmuştur. Görüşmelerin olumlu sonuçlanması sonrasında Viyana/Krems İnançlar Pedagojisi Yüksek Okulunda (KPH – Kirchliche Pädagogische Hochschule Wien/Krems), 2015 yılında Alevi Enstitüsü kurulmuştur. Burada Alevilik Dersleri Öğretmenliği bölümünün Müfredatı (Curriculum) 2015 yılında tamamlanarak yetkili makamlara teslim edilmiş, 2016 yılında da tek celsede onaylanarak kabul edilmiştir. Viyana/Krems İnançlar Pedagojisi Yüksek Okulunda (KPH – Kirchliche Pädagogische Hochschule Wien/Krems) 2016/17 Eğitim Öğretim yılından itibaren Alevilik İnanç Öğretisi Bölümü resmen başlamış ve bugün 9 Öğrenci bu bölümü seçerek öğrenim görmektedir.

Alevi İnançsal Rehberlik hizmeti

Avusturya’da, Askeriye, Hastane ve Hapishanelerde bulunan Alevi inancına mensup Canlara yönelik Alevilik inançsal destek (rehberlik) hizmeti sunmak „Islam Yasası 2015“ içerisinde yasal güvenceye kavuştu.

İlk olarak 2016 yılı içerisinde Avusturya Federal Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı ile Avusturya Alevi İnanç Toplumu (ALEVI) arasında imzalanan yazılı antlaşma uyarınca, Avusturya Ordusunda görev yapan Alevi askerlerin yemin törenini Alevi Dedesi Gülbenkle yapmaya başladı. Başlangıçta denemeye (pilot proje) tabi tutulan inançsal destek projesi, 15 Aralık 2017 tarihinde yeniden imzalanan sözleşme ile süresiz hale dönüştürülmüştür.